Partlama paýtagt Kiýewde bolup, ikinji uly şäher Harkowdaky administratiw binany raketa weýran edip, asuda ýaşaýjylaryň ölümine sebäp boldy.
Orsýet çarşenbe güni Ukrainanyň uly şäherini basyp almagyny çaltlaşdyrdy, rus harbylary öz güýçleriniň Gara deňziň golaýyndaky Herson portuny doly gözegçilikde saklaýandygyny öňe sürdüler we şäher häkimi şäheriň jesetleri ýygnamak we esasy hyzmatlary dikeltmek üçin "möjüzäni garaşýandygyny" aýtdy.
Ukrainanyň resmileri Orsýetiň öňe sürýän aýyplamalaryna garşy çykyp, 300 müň töweregi ilatly şäheriň gabawda saklanmagyna garamazdan, şäher hökümetiniň öz ýerinde galandygyny we söweşleriň dowam edýändigini aýtdylar. Emma sebitleýin howpsuzlyk edarasynyň başlygy Gennadiý Laguta Telegram programmasynda şäherdäki ýagdaýyň agyrdygyny, azyk we dermanlaryň gutarýandygyny we "köp sanly raýatlaryň ýaralanandygyny" ýazdy.
Eger basylyp alynsa, Herson geçen penşenbe güni prezident Wladimir Putin çozuşy başlandan bäri Orsýetiň eline geçen ilkinji uly ukrain şäheri bolar. Rus goşunlary şeýle hem paýtagt Kiýew bilen birlikde başga-da birnäçe şähere hüjüm edýärler, bu şäherde gije partlamalar barada habar berildi we rus goşunlary şäheri gabamaga golaýlap gelýän ýaly. Soňky wakalar:
Rus goşunlary Ukrainanyň günorta we gündogaryndaky iri şäherleri gabamak üçin yzygiderli öňe gidişlik edýärler we hassahanalara, mekdeplere we möhüm infrastruktura hüjümleri barada habarlar gelip gowuşýar. Olar Harkowyň merkezini gabawda saklamagyny dowam etdirdiler, çarşenbe güni irden hökümet binasyna raketa hüjümi edildi we 1,5 million ilatly şäher azyk we suw ýetmezçiligine uçrady.
Ukrainanyň adatdan daşary ýagdaýlar gullugynyň beýanatynda urşuň ilkinji 160 sagadynyň dowamynda 2000-den gowrak ukrain raýatynyň ölendigi aýdylýar, ýöne bu sany garaşsyz maglumatlar arkaly tassyklatmak mümkin bolmady.
Bir gije rus goşunlary günorta-gündogardaky Mariupol port şäherini gabadylar. Şäher häkimi 120-den gowrak raýatyň ýaralary sebäpli hassahanalarda bejergi alýandygyny aýtdy. Şäher häkiminiň sözlerine görä, ýaşaýjylar geljekki şokdan dynmak üçin 26 tonna çörek bişiripdirler.
Sişenbe güni agşam "Birleşmäniň ýagdaýy" atly çykyşynda prezident Baýden Ukraina çozuşynyň "Orsýeti gowşadar, dünýäni bolsa has güýçli eder" diýip çaklady. Ol ABŞ-nyň rus uçarlaryny ABŞ-nyň howa giňişliginden gadagan etmek we Adalat ministrliginiň Putin bilen hyzmatdaşlyk edýän oligarhlaryň we hökümet resmileriniň emlägini ele geçirmäge synanyşjakdygy baradaky meýilnamasynyň Orsýetiň global izolýasiýasynyň bir bölegidigini aýtdy.
Duşenbe güni geçirilen duşuşykda söweşleri bes etmekde öňegidişlik gazanylmadygy sebäpli, Orsýet bilen Ukrainanyň arasyndaky gepleşikleriň ikinji tapgyry çarşenbe güni geçirilmegi meýilleşdirildi.
STAMBUL – Russiýanyň Ukraina çozuş etmegi Türkiýäniň öňünde agyr dilemma döredýär: NATO agzasy we Waşingtonyň ýarany hökmünde Moskwa bilen berk ykdysady we harby gatnaşyklary bolan statusyny nädip deňagramlaşdyrmaly.
Geografiki kynçylyklar has-da aýdyň görünýär: Russiýanyň hem-de Ukrainanyň ikisi-de Gara deňiz basseýninde deňiz güýçleri ýerleşýär, ýöne 1936-njy ýyldaky şertnama Türkiýä söweşýän taraplaryň gämileriniň deňize çykmagyny çäklendirmek hukugyny berdi, eger şol gämiler ol ýerde ýerleşdirilmedik bolsa.
Türkiýe soňky günlerde Russiýadan Gara deňze üç harby gämi ibermezligi sorady. Orsýetiň ýokary derejeli diplomaty sişenbe güni giçlik Orsýetiň indi şeýle etmek baradaky haýyşyny yzyna alandygyny aýtdy.
Daşary işler ministri Mewrut Çawuşoglu “Haber Türk” teleýaýlymyna beren interwýusynda: “Biz Orsýete dostlukly ýagdaýda bu gämileri ibermezligi aýtdyk” diýdi. “Orsýet bize bu gämileriň bogazdan geçmejekdigini aýtdy”.
Çawuşoglu jenap Orsýetiň haýyşynyň ýekşenbe we duşenbe günleri edilendigini we dört sany harby gäminiň gatnaşandygyny aýtdy. Türkiýäniň elinde bar bolan maglumatlara görä, Gara deňiz bazasynda diňe biriniň hasaba alnandygy we şonuň üçin geçmäge hukugy bar.
Emma Orsýet dört gäminiň hemmesi üçin talaplaryny yzyna aldy we Türkiýe 1936-njy ýyldaky Montrö Konwensiýasynyň ähli taraplaryna resmi taýdan habar berdi - şol Konwensiýa laýyklykda Türkiýe Ortaýer deňzinden Gara deňze iki bogaz arkaly çykmaga mümkinçilik berdi - Orsýetiň eýýäm edendigini Çawuşoglu aýtdy.
Ol Türkiýäniň şertnamanyň talaplaryna laýyklykda, Ukrainadaky gapma-garşylygyň iki tarapyna-da şertnama düzgünlerini ulanjakdygyny nygtady.
“Indi iki söweşýän tarap bar, Ukraina we Russiýa” diýip, ol aýtdy. “Bu ýerde Orsýet hem, beýleki ýurtlar hem göwnüne degmeli däl. Biz şu gün, ertir, eger ol dowam etse, Montrö üçin ýüz tutarys”.
Prezident Rejep Taýýip Erdoganyň hökümeti hem Günbataryň Orsýete garşy sanksiýalaryndan öz ykdysadyýetine ýetirip biljek zyýanyny kesgitlemäge synanyşýar. Ýurt Moskwany Ukraina garşy agressiýasyny bes etmäge çagyrdy, ýöne henizem öz sanksiýalaryny girizmedi.
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putiniň iň meşhur tankytçysy Alekseý A. Nawalnyý ruslary köçelere çykyp, "Ukraina garşy Patyşanyň agressiýa urşuna" garşy protest bildirmäge çagyrdy. Nawalnyý türmeden beren beýanatynda ruslaryň "dişlerini gysmaly, gorkularyny ýeňmeli we öňe çykyp, urşuň bes edilmegini talap etmelidigini" aýtdy.
NÝU-DELI – Sişenbe güni Ukrainadaky söweşde hindi talybynyň ölmegi, Orsýetiň çozuşynyň başlanmagy bilen ýurtda gabalyp galan 20,000-e golaý raýatyny ewakuasiýa etmek boýunça Hindistanyň meselesini üns merkezinde goýdy.
Hindistan resmileriniň we onuň maşgalasynyň aýtmagyna görä, Harkowda lukmançylyk fakultetiniň dördünji ýyl talyby Naween Şekharappa sişenbe güni iýmit almak üçin bunkerden çykyp barýarka öldürilipdir.
Hindistanyň Daşary işler ministrliginiň maglumatyna görä, sişenbe güni agşama çenli esasan talyplar bolan 8000 töweregi hindi raýaty Ukrainadan gaçmaga synanyşýardy. Ewakuasiýa prosesi güýçli söweşler sebäpli kynlaşdy we okuwçylaryň köp adamly geçelgesine ýetmegini kynlaşdyrdy.
“Dostlarymyň köpüsi düýn gije Ukrainadan otluda gitdiler. Bu elhenç, sebäbi Orsýetiň serhedi biziň ýerleşýän ýerimizden bary-ýogy 50 kilometr uzaklykda we ruslar territoriýa oka tutýarlar” diýip, 21-nji fewralda Hindistana gaýdyp gelen ikinji ýyl lukmany Study Kashýap aýtdy.
Soňky günlerde çaknyşyklar güýçlenensoň, hindi talyplary sowuk howada kilometrlerçe ýöräp, goňşy ýurtlara geçdiler. Köp adamlar ýerasty bunkerlerinden we myhmanhana otaglaryndan kömek sorap wideolary ýerleşdirdiler. Beýleki talyplar serhetdäki howpsuzlyk güýçlerini jynsparazlykda aýypladylar we diňe hindi bolanlary üçin has köp garaşmaga mejbur bolandyklaryny aýtdylar.
Hindistanda ýaş ilatyň sany köp we iş bazarynda bäsdeşlik artýar. Hindistan hökümeti tarapyndan dolandyrylýan professional kollejlerde orunlar çäkli we hususy uniwersitet derejeleri gymmat. Hindistanyň garyp künjeklerinden müňlerçe talyp hünärmen derejelerini, esasanam lukmançylyk derejelerini almak üçin Ukraina ýaly ýerlerde okaýarlar, bu ýerde okuwyň bahasy Hindistanda tölejeklerinden iki esse ýa-da ondan arzan bolup biler.
Kremliň metbugat wekili Orsýetiň çarşenbe güni agşamara ukrain wekilleri bilen gepleşikleriň ikinji tapgyry üçin delegasiýa iberjekdigini aýtdy. Metbugat wekili Dmitriý S. Peskow duşuşygyň geçiriljek ýerini aýtmady.
Orsýetiň harby güýçleri çarşenbe güni Krymyň demirgazyk-günbatarynda, Dnepr derýasynyň agzynda ýerleşýän Ukrainanyň strategik ähmiýetli sebit merkezi bolan Herson şäherini doly gözegçilikde saklaýandygyny aýtdylar.
Bu beýanaty derrew tassyklamak mümkin bolmady we ukrain resmileri şäher gabawda saklansa-da, onuň ugrundaky söweşiň dowam edýändigini aýtdylar.
Eger Russiýa Hersony basyp alsa, bu uruş döwründe Russiýa tarapyndan basyp alnan ilkinji uly ukrain şäheri bolar.
“Şäherde azyk we zerur zatlaryň ýetmezçiligi ýok” diýip, Orsýetiň Goranmak ministrligi beýanatynda aýtdy. “Russiýanyň serkerdeligi, şäher administrasiýasy we sebit arasynda sosial infrastrukturanyň işini saklamak, kanuny we tertibi hem-de adamlaryň howpsuzlygyny üpjün etmek meselelerini çözmek üçin gepleşikler dowam edýär”.
Orsýet öz harby hüjümini köp ukrainalylar tarapyndan gutlanýan hüjüm hökmünde häsiýetlendirmäge synanyşdy, hatda çozuş ägirt uly adamzada ejir çekmäge sebäp bolsa-da.
Ukrainanyň prezidenti Wladimir Zelenskiniň harby geňeşçisi Oleksiý Arestowiç söweşleriň Hersonda dowam edýändigini, bu söweşiň Krymdaky Sowet döwründäki suw ýollaryna golaý Gara deňze strategik taýdan çykalga berýändigini aýtdy.
Jenap Arestowiç şeýle hem rus goşunlarynyň Hersondan takmynan 100 mil demirgazyk-gündogarda ýerleşýän Kriweriç şäherine hüjüm edýändigini aýtdy. Bu şäher jenap Zelenskiniň dogduk şäheri.
Ukrainanyň deňiz güýçleri Orsýetiň Gara deňiz flotyny raýat gämilerini gizlemek üçin ulanmakda aýyplady - bu taktikany Orsýetiň gury ýer güýçleri tarapyndan hem ulanylýandygy aýdylýar. Ukrainalylar ruslary "Helt" atly raýat gämisini Gara deňziň howply ýerlerine "basyp alyjylar raýat gämisini özlerini gizlemek üçin janly galkan hökmünde ulanyp bilerler" diýip zorlamakda aýyplaýarlar.
Halkara Walýuta Gaznasy we Bütindünýä Banky Orsýetiň Ukraina garşy urşunyň beýleki ýurtlara hem "ep-esli" ykdysady täsir edendigini aýtdylar we nebitiň, bugdaýyň we beýleki harytlaryň bahalarynyň ýokarlanmagynyň eýýäm ýokary inflýasiýany güýçlendirip biljekdigini duýdurdylar. Bu, belki-de, garyplara iň uly täsir eder. Eger konflikt dowam etse, maliýe bazarlaryndaky dartgynlyk has-da erbetleşip biler, şol bir wagtyň özünde Günbataryň Orsýete garşy sanksiýalary we Ukrainadan bosgunlaryň akymy hem uly ykdysady täsir edip biler diýip, agentlikler beýanatda aýtdylar. Halkara Walýuta Gaznasy we Bütindünýä Banky Ukrainany goldamak üçin jemi 5 milliard dollardan gowrak maliýe kömeginiň üstünde işleýändiklerini hem sözüne goşdular.
Hytaýyň ýokary derejeli maliýe düzgünleşdirijisi Guo Şuçing çarşenbe güni Pekinde geçirilen metbugat ýygnagynda Hytaýyň Orsýete garşy maliýe sanksiýalaryna goşulmajakdygyny we Ukrainadaky konfliktiň ähli taraplary bilen adaty söwda we maliýe gatnaşyklaryny saklajakdygyny aýtdy. Ol Hytaýyň sanksiýalara garşy pozisiýasyny gaýtalady.
Ukrainanyň prezidenti Wladimir Zelenskiý çarşenbe güni ýene bir ukusyz gijäniň bomba partlamalary we zorluk bilen kesilmeginden soň ýurdy birleşdirmäge synanyşdy.
“Orsýetiň bize, halka garşy doly urşunyň ýene bir gijesi geçdi” diýip, ol “Facebook”-da ýerleşdirilen habarda aýtdy. “Agyr gije. Şol gije kimdir biri metroda — gaçybatalgada bardy. Kimdir biri ony ýerzeminde geçirdi. Kimdir biri has bagtlydy we öýünde ýatdy. Beýlekileri bolsa dostlary we garyndaşlary tarapyndan gaçybatalga edildi. Biz ýedi gije diýen ýaly ýatmadyk”.
Rus harbylary häzir Dnepr derýasynyň boýundaky strategiki şäher bolan Herson şäherini öz gözegçiliginde saklaýandygyny aýdýarlar, bu şäher Russiýa tarapyndan basylyp alynjak ilkinji uly ukrain şäheri bolar. Bu habary derrew tassyklamak mümkin bolmady we ukrain resmileri rus goşunlarynyň şäheri gabawlandygyna garamazdan, gözegçilik ugrundaky söweşiň dowam edýändigini aýtdylar.
Polşanyň serhet gullugy çarşenbe güni 24-nji fewraldan bäri 453 müňden gowrak adamyň Ukrainadan onuň territoriýasyna gaçyp girendigini, şol sanda sişenbe güni 98 müň adamyň içeri girendigini aýtdy. Birleşen Milletler Guramasynyň bosgunlar boýunça agentligi sişenbe güni 677 müň adamyň Ukrainadan gaçyp, 4 milliondan gowrak adamyň ahyrsoňy daşary ýurtlara gaçmaga mejbur bolup biljekdigini aýtdy.
Kiýew, Ukraina — Nataliýa Nowak birnäçe günläp boş kwartirasynda ýeke özi oturyp, penjiresiniň daşyndan uruş baradaky habarlary synlady.
“Indi Kiýewde söweş bolar” diýip, Nowak sişenbe güni öýlän prezident Wladimir Putiniň paýtagta ýene-de hüjüm etmek baradaky meýilnamalaryny bilenden soň oýlandy.
Ýarym mil uzaklykda, onuň ogly Hlib Bondarenko we adamsy Oleg Bondarenko wagtlaýyn raýat gözegçilik nokadynda durup, awtoulaglary barlap, mümkin bolan rus wandallaryny gözläpdiler.
Hlib we Oleg täze döredilen Territorial Goranmak Güýçleriniň, Goranmak ministrliginiň garamagyndaky ýörite bölümiň, Ukrainanyň dürli şäherlerini goramaga kömek etmek üçin raýatlary ýaraglandyrmak wezipesini öz üstüne alýarlar.
“Putiniň çozuş etjekdigini ýa-da ýadro ýaragyny atjakdygyny çözüp bilmeýärin” diýip, Khlib aýtdy. “Meniň çözjek zadym, töweregimdäki ýagdaýa nähili çemeleşjekdigimdir”.
Orsýetiň çozuşyny göz öňünde tutup, ýurduň çar künjegindäki adamlar derrew karar kabul etmäge mejbur boldular: galmak, gaçmak ýa-da öz ýurduny goramak üçin ýarag almak.
“Eger men öýde oturyp, ýagdaýyň nähili ösýändigini synlasam, duşmanyň ýeňip biljekdigine ynanýaryn” diýip, Khlib aýtdy.
Öýünde hanym Nowak uzak wagtlap dowam etjek söweşe taýýarlanýar. Ol penjireleri ýapyşdyryp, perdeleri ýapyp, wannany gyssagly suw bilen doldurypdy. Onuň töweregindäki dym-dyrslyk köplenç sirenalar ýa-da partlamalar bilen bozulardy.
«Men oglumyň ejesi» diýdi ol. «Men ony ýene-de görjekdigimi ýa-da görmejekdigimi bilmeýärin. Men aglap ýa-da özüme gynanyp ýa-da haýran galyp bilerin — bularyň hemmesini».
Awstraliýanyň harby güýçleriniň bilelikdäki operasiýalar serkerdeligi çarşenbe güni Ýewropa howa güýçleriniň ulag uçarynyň harby enjamlary we lukmançylyk serişdelerini alyp uçandygyny Twitterde habar berdi. Awstraliýanyň premýer-ministri Skott Morrison ýekşenbe güni öz ýurdunyň Ukraina eýýäm beren öldüriji däl enjamlary we üpjünçiligini doldurmak üçin NATO arkaly ýarag berjekdigini aýtdy.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 2-nji awgusty