2022-nji ýylyň iýulyna çenli Hindistan hökümetiniň bir gezeklik plastmassany (SUP) gadagan etmegi güýje girer. Iň bärkisi, Daşky gurşaw, tokaý we howanyň üýtgemegi ministrliginiň (MoEFCC) beren beýany. 2021-nji ýyldaky plastik galyndylary dolandyrmak düzgünleri Awgust aýynda kesgitlenen 20 sany SUP-yň indiki ýyla çenli tapgyrlaýyn kesgitlenjekdigi aýdylýar.
Yhlasly bolsa-da, käbirleri Hindistanda gar topyndaky plastiki krizisi oňat üýtgeşme hökmünde görýärler, bu bildiriş birnäçe sorag döredýär.
Himiýa we nebithimiýa kafedrasynyň (DCPC) bilermenler komiteti tarapyndan taýýarlanan “Useeke-täk plastmassa hasabaty” plastmassa önümlerini daşky gurşawa täsiri we peýdasy boýunça toparlara bölýär - iň pes peýdaly we daşky gurşawa iň ýokary täsiri tapylanlar tapgyr üçin maslahat berilýär- .Bulara inçe sumkalar (50 mikrondan az) girýär;dokalan däl gaplar we gapaklar (80 gsm we 320 mikrondan az);kiçi gaplama / gaplaýyş filmleri;sypal / garyjy;köpük käseler, tabaklar ýaly gap-gaçlar;Gulakhalkalar;Çilim süzgüçleri;Ownuk plastik çüýşeler;Plastiki bannerler;Beýleki önümleriň arasynda.
Gyzykly tarapy, hasabatda plastmassa önümlerine girizilen gadaganlyklary we döwlet hökümetleri we federal sebitler tarapyndan çykarylan beýleki çäklendirmeleri gözden geçirende, bilermenler komitetiniň “gollanmada birmeňzeşligiň ýokdugyny we ýurduň dürli sebitlerinde dürli-dürli bolýandygyny” belläp geçendigi aýdylýar.
Kärhana nirede ýerleşýär? SUP-nyň daşky gurşawa ýetirýän ýaramaz netijelerini görkezýän sanawda göz aýlamak, bu önümleriň kiçi we orta önüm öndürijiler tarapyndan öndürilýändigini görkezýär. Mebellerden we sumkalardan hemme zady köpçülikleýin öndürýän uly kompaniýalar ýok. köp gatly gaplamalara we çüýşelere.
Şu ýylyň başynda neşir edilen Mindelo gaznasynyň plastik galyndylary öndürijiler indeksi dünýädäki SPU galyndylarynyň 90% -ini öndürýän kompaniýalary ýüze çykardy. Sanawda Reliance Industries, GAIL India, Hindi Nebit Korporasiýasy we Hindistandan Haldia Nebit Himiýasy bar.
Gaplamak we EPR Dilemma: Ylym we Daşky gurşaw merkeziniň hasabatynda öndürilen ähli plastik galyndylaryň takmynan 60% -ini plastmassa gaplamagyň (çeýe we gaty) tutýandygy anyklandy. Bulara gündelik iýmit önümleri, gaplaýyş filmleri we ş.m. ., ýöne gaplaýyş galyndylary entek tapgyrlaýyn sanawda ýok.
Plastiki galyndylary dolandyrmagyň 2016-njy ýyldaky düzgünleri bu galyndylary öndürijileriň, import edijileriň we marka eýeleriniň (PIBO) giňeldilen öndürijiniň jogapkärçiligi (EPR) arkaly ekologiýa taýdan durnukly usulda ýygnamagy we dolandyrmagy maslahat berýär. Bäş ýyldan soň, plastik galyndylary dolandyrmak üçin EPR henizem dowam edýär. PIBO-nyň ýerine ýetirmezligi we häkimiýetleriň ýerine ýetirmezligi sebäpli kagyz ýüzünde "Down to Earth" -diýdi. Ministrligiň PIBO-lary ýerine ýetirip başlajakdygy baradaky çaklamalary geň galdyrýar. "
Bilermenler komitetiniň hasabaty, Hindistanyň EPR düşünjesiniň esasan galyndylar we beýleki daşky gurşaw meseleleri bilen baglanyşyklydygyny, hatda durmuşa geçirilip başlanmandygyny belläp, muny goldaýar. Bu Hindistanyň plastiki gadagançylyk syýasatynda başga bir baglanyşyk.
Bioplastiki köpügi döwmek: Geljekde meşhur “bioplastika” we beýleki kompostable, oksidleýji taýdan zaýalanýan we oksidleýji biodegrirlenip bilinýän plastmassalar - esasan söwda ýa-da sumkalarda ulanylýar. Bu haltalary polietileniň üstünden saýlamak has gowudyr öýdüp bilersiňiz. ýa-da “plastmassa” düýbünden başga bir hekaýa. Bio we ösümlik esasly plastmassalaryň hemmesiniň biodegrirlenip bilmejekdigini, “ýaşyl” ýa-da biodegrirlenip bilinýän plastmassalaryň hemmesiniň bio esasly däldigini ýadyňyzdan çykarmaň.
Mundan başga-da, aýratyn daşky gurşaw şertlerinde aýratyn kompost desgalarynyň döredilmegini talap edýärler. Hasabatda Hindistandaky şäher poligonlarynda kompost haltalary dargatmak üçin zerur zatlaryň ýokdugy aýdylýar. Munuň üstesine, kompost plastmassa gaplamak ýorgan çözgüdi däl, a belli bir maksatly programma üçin çözgüt, sebäbi kompost plastmassalaryň köpüsi adaty plastmassadan has gymmat we Hindistanda ýetmezçilik edýär. Adaty plastmassalar we kompost plastmassalar garyşanda, gaýtadan işlemek prosesi ejir çekýär.
Resmi däl zähmet: Hindi Söwda-senagat palatalary federasiýasynyň (FICCI) habaryna görä, Hindistanda plastmassa gaýtadan işleýän senagatda 1,6 milliondan gowrak adam işleýär we 7500-den gowrak gaýtadan işleýän bölüm bar. Gaýtadan işlemek gaty az sanly tarapyndan dolandyrylýar. Galyndylary sortlamak boýunça esasy amallary ulanýan we galyndylary ýygnamak, sortlamak we zyňmak barada ylmy bilimleri bolmadyk aktýorlar.
Hasabatda aýdylyşy ýaly, plastmassa pudagy diňe bir mehaniki gaýtadan işlemek tehnologiýalaryny kämilleşdirmek bilen çäklenmän, eýsem bu oýunçylary terbiýelemäge we galyndylary paýhasly dolandyrmak üçin höweslendirmelere hem maýa goýmaly.
Bu sanawyň açary 1,5 million bilen 4 million aralygynda çak edilýän garakçylardyr. Işleýiş usullaryny gowulandyrmak üçin ädimler ätmeli. Olara şahsyýetnama, ygtyýarnama, saglyk, peýdalar, bilim we başgalar üçin höwesler gerek. Çeşmäniň bölünmegi we plastmassalaryň garylmagynyň öňüni almak düzgünleri ýerine ýetirilýär, bu galyndylary alýanlaryň durmuşyny ep-esli ýeňilleşdirer we işlerini has ygtybarly eder.
Has beteri, pandemiýa PPE toplumlarynyň we bir gezek ulanylýan maskalaryň köpelmegini göz öňünde tutup, plastmassa garşy göreşi hasam kynlaşdyrdy, ýöne SUP bilen söweş onlarça ýyl bäri dowam edýär. Hindi jemgyýetiniň beýleki ýurtlary ýaly, bizde-de düzgünler bar, ýöne ýerine ýetirilmeýär. Hapalaýjylar hapalanmagyny dowam etdirýärler we poligon her minutda beýikleşýär. Haýsy önümleriň gadagan edilmelidigi we Hindistanda plastik krizisiň bar bolan düzgünleri durmuşa geçirmekden has uzakdadygy barada berk maglumatlar bolmasa.
Çap ediş wersiýasy |25-nji aprel 2022 12:06:57 | |https://www.thehindu.com/sci-tech/energy-and-environment/single-use-plastics-2022-ban-environment-crisis/ article36510666.ece
Iş wagty: Iýun-08-2022