HABER SPRINGS, Miçigan — Bularyň hemmesi 1990-njy ýylda, Aşaky Ýarymadanyň iň demirgazyk-günbatar ujunda ýerleşýän etrapda iki ýyllyk kiçi salgytlar bilen maliýeleşdirilýän iki gaýtadan işleme ammary bolanda başlady.
Häzirki wagtda Emmett etrabynyň ýokary tehnologiýaly gaýtadan işlemek maksatnamasy jemgyýetiň 33,000-den gowrak ýaşaýjysy üçin millionlarça dollarlyk girdeji getirýän serişde öwrüldi we täze önümleri öndürmek üçin Miçigandaky we Beýik köller sebitindäki kompaniýalara müňlerçe tonna gaýtadan işlenip bilinýän önümleri satdy. Olar hatda plastik söwda torbalaryny gaýtadan işlemegiň ýoluny hem tapdylar.
Bilermenler Demirgazyk ştatynyň 30 ýyllyk programmasynyň ştat kanun çykaryjy edarasynyň garaşýan sekiz kanun taslamasy üçin nusga bolup biljekdigini aýdýarlar. Bu kanunlar Miçigan okrugyna gaýtadan işlemek üçin has köp usul gurmaga, zibil dökülýän ýerleri azaltmaga we ösüş tapgyrynda üstünlik gazanmaga kömek edip biler. Gaýtadan işlenip bolýan we kompostlanyp bilinýän organiki önümleriň ykdysadyýetini ösdürmäge kömek edip biler.
“Olar bu görnüşli infrastruktura döwlet maýa goýumlarynyň öz peýdasyny berýändigini görkezdiler — gymmatly döwlet hyzmaty hökmünde we gaýtadan işlemek maksatnamasy arkaly ýygnaýan materiallaryň 90 göterimi hakykatda Miçigandaky kompaniýalara satylýar” diýip, Miçigan Gaýtadan Işlemek Bileleşiginiň kommersiýa däl guramasynyň ýerine ýetiriji direktory Kerrin O'Braýen aýtdy.
Harbour Springs desgasynda robot gol hereket edýän konweýer lentasynyň üstünden çaltlyk bilen süpürip, ýokary hilli plastmassalary, aýnany we alýuminini sortlaýjy gutulara aýyrýar. Konteýnerleriň garyşyk akymy robot ähli gaýtadan işlenip bolýan materiallary minutda 90 gezek ýygnaýança aýlanyp geçýär; başga bir otagdaky materiallaryň başga bir bölegi işçileriň kagyzy, hereket edýän konweýer lentasyndan gutulary we sumkany el bilen ýygnaýan ýeridir.
Bu ulgam köp etraply sebitlere hyzmat edýän maksatnama köp ýyllaryň dowamynda goýlan maýa goýumlarynyň netijesidir we resmileriň aýtmagyna görä, bu programma öýlerde, kärhanalarda we jemgyýetçilik ýerlerinde işjeň gaýtadan işlemegiň ýerli medeniýetini döretdi.
Miçiganyň ştat boýunça gaýtadan işlemek derejesi ýurduň köp böleginde 19 göterim bilen yza galýar we gatnaşygyň artmagy netijede umumy uglerod zyňyndylaryny azaldyp, ştatyň täze howa maksatlaryna ýakynlaşar. Ylym görkezýär, uglerod dioksidi we metan ýaly parnik gazlary atmosferada ýylylygy saklap, global ýylylyga we howanyň üýtgemegine goşant goşýar.
Miçiganda gaýtadan işlenip bilinjek zatlar baradaky düzgünler jemgyýetleriň ýa-da hususy kärhanalaryň maksatnamalar döredip-goýmaýandygy we haýsy materiallary kabul etjekdigi barada belli bir bölekdir. Käbir ýerlerde diňe belli bir plastikler ulanylýar, beýlekilerinde bolsa diňe goňur karton ulanylýar, käbir jemgyýetlerde bolsa gaýtadan işlenip bilinjek zatlar asla ulanylmaýar.
Emmett etrabynda we Miçiganyň beýleki ýerlerinde gaýtadan işlemek işleriniň arasyndaky tapawut, gaýtadan işlemek infrastrukturasyna goýulýan maýa goýumlarynyň uzak möhletliligi we materiallary gaýtadan ulanýan kärhanalar bilen uzak möhletli gatnaşyklardyr. Resmileriň aýtmagyna görä, lateks boýag, ulanylan matraslar we fluoressent lampalar hatda täze ulanylyşlary hem tapdy.
“Şol wagt Emmett okrugyny dolandyran adamlar gaýtadan işlemegi höweslendirmekde örän öňe seredýärdiler” diýip, maksatnamanyň direktory Endi Torzdorf aýtdy. “Olar gaýtadan işlemegi özleriniň gaty galyndylary dolandyrmak meýilnamasyna girizdiler, şonuň üçin Emmett okrugy başyndan bäri gaýtadan işlemegi göz öňünde tutupdy”.
Harbour Springs desgasy hem galyndylary şertnama esasynda ýerleşdirilen çöplük poligonyna iberilýän çöpleri daşaýan stansiýa, hem-de iki akymly gaýtadan işleýän merkez bolup durýar. Welaýat karary ähli öý hojalyk galyndylarynyň desgadan geçirilmegini we ähli galyndylary daşaýjylaryň şol bir çöplük üçin töleg tölemegini talap edýär.
“Ýaşaýyjylar mugt gaýtadan işläp bilýärler. Zibiller bolsa beýle däl, şonuň üçin tebigy ýagdaýda gaýtadan işläp çykarmak üçin höweslendirme bar. Şonuň üçin bu özi ýaşaýjylara gaýtadan işläp çykarmak üçin - gaýtadan işläp bolýan materiallary satyn almak üçin sebäp döredýär” diýip, Torzdorf aýtdy.
Statistika görkezýär, 2020-nji ýylda bu desga 13,378 tonna gaýtadan işlenip bilýän materiallary gaýtadan işläp, olar gaplanyp, ýarym ýük awtoulaglaryna ýüklenildi, soňra dürli kärhanalara iberildi we şol materiallary ulanmak üçin satyldy. Bu materiallar soňra kir ýuwujy serişdeler üçin bankalara, ösümlik üçin gaplara, suw çüýşelerine, däne gutularyna we hatda hajathana kagyzyna we beýleki täze önümlere öwrüldi.
Emmet okrugynda gaýtadan işlenen materiallary satyn alýan kompaniýalaryň köpüsi Miçiganda ýa-da Beýik Köller sebitiniň beýleki böleklerinde ýerleşýär.
Alýumin “Gaylord” kompaniýasynyň galyndy hyzmat merkezine gidýär; 1-nji we 2-nji plastikler soňra ýuwujy serişdä we suw çüýşelerine öwrülýän plastik granulalary öndürmek üçin Dandi şäherindäki kompaniýa iberilýär; karton we gaplar Upper Peninsula Kraft fabrikalaryndaky kompaniýa we Kalamazoo şäherindäki azyk gaplama öndürijisine iberilýär; kartonlar we käseler Çeboýgan şäherindäki dokuma öndürijisine iberilýär; Saginaw şäherinde gaýtadan işlenen motor ýagy; aýna çüýşeleri, izolýasiýany we abraziwleri öndürmek üçin Çikagodaky kompaniýa iberilýär; elektronika Wisconsin şäherindäki söküliş merkezlerine iberilýär; we beýleki materiallar üçin has köp ýerler.
Taslama guramaçylary hatda Wirjiniýada ýük awtoulagy bilen doldurylan plastik haltalary we plyonka gaplaryny satyn alyp boljak ýeri tapmagy başardylar — bu materiallary dolandyrmak örän kyn, sebäbi olar sortlaýjylarda çaşyp bilýär. Plastik haltalar bezeg üçin kompozit agaçdan ýasalýar.
Tolzdorfyň aýtmagyna görä, olar Emmet okrugynyň gaýtadan işleme kompaniýasynyň kabul edýän ähli zatlarynyň "gaýtadan işlenip bolýan we gaýtadan işlenip bilinýän" bolmagyny üpjün edýärler. Olar güýçli bazary bolmadyk zady kabul etmeýärler, bu bolsa penoplastyň ýokdugyny aňladýar.
“Gaýtadan işlenip bolýan önümleriň hemmesi haryt bazaryna esaslanýar, şonuň üçin käbir ýyllarda olar ýokary, käbir ýyllarda bolsa pes bolýar. 2020-nji ýylda biz gaýtadan işlenip bolýan önümleri satmakdan takmynan 500,000 dollar gazandyk, 2021-nji ýylda bolsa 100 million dollardan gowrak girdeji gazandyk” diýip, Tolzdorf aýtdy.
“Bu bazaryň hökman başgaça boljakdygyny görkezýär. Olar 2020-nji ýylda örän pese gaçdy; 2021-nji ýylda bäş ýyllyk iň ýokary derejä gaýdyp geldi. Şonuň üçin biz ähli maliýe hasabatlarymyzy gaýtadan işlenip bolýan önümleriň satuwyna esaslanyp bilmeris. Emma olar gowy bolanda, olar gowy bolýar we bizi daşaýar, käwagt gowy bolmadyk wagty bolsa, üstaşyr stansiýasy bizi we maliýemizi daşamaly bolar.”
Etrapyň göçüriş stansiýasy 2020-nji ýylda tas 125,000 kub metr öý hojalyk galyndylaryny gaýtadan işledi we tas 2,8 million dollar girdeji gazandy.
Tolzdorfyň aýtmagyna görä, 2020-nji ýylda robot sortlaýjylaryň goşulmagy zähmet netijeliligini 60 göterim ýokarlandyrdy we gaýtadan işlenip bilinýän materiallaryň tutulmagyny 11 göterim artdyrdy. Bu bolsa maksatnama üçin şertnama baglaşan birnäçe wagtlaýyn işgärleriň etrap ýeňillikleri bilen doly wagtly iş hökmünde işe alynmagyna getirdi.
Miçiganyň gaty galyndylary baradaky kanunlaryny gaýtadan gözden geçirmek üçin öňki we häzirki administrasiýalaryň iki partiýaly tagallalarynyň ýyllarboýy gaýtadan işlemegi, kompostlaşdyrmagy we materiallary gaýtadan ulanmagy güýçlendirmäge gönükdirilen kanunçylyk toplumlaryna öwrülmegi bilen tamamlandy. Kanun taslamalary 2021-nji ýylyň ýazynda Döwlet Mejlisinde kabul edildi, ýöne şondan bäri Senatda komitet ara alyp maslahatlaşmalar ýa-da diňlenişikler bolmazdan togtady.
Döwlet tarapyndan taýýarlanan köp sanly hasabatlarda bu meselä seljerilýär we Miçiganlylaryň öz galyndylaryny dolandyrmak üçin ýylda umumylykda 1 milliard dollardan gowrak pul töleýändigi çak edilýär. Bu öý hojalyk galyndylaryndan her ýyl 600 million dollarlyk gaýtadan işlenip bilinýän materiallar zibilhanalara düşýär.
Garaşylýan kanunçylyk taslamasynyň bir bölegi etraplardan bar bolan gaty galyndylaryň maksatnamalaryny döwrebap materiallary dolandyrmak maksatnamalaryna laýyklykda täzelemegi, gaýtadan işlemegiň ölçeglerini kesgitlemegi we ýerinde gaýtadan işlemek we kompostlaşdyrmak merkezlerini döretmek üçin sebitleýin hyzmatdaşlygy ösdürmegi talap eder. Döwlet bu meýilnamalaşdyryş işleri üçin grant maliýeleşdirmesini berer.
Miçiganyň Daşky gurşaw, Beýik köller we energiýa departamentiniň materiallary dolandyrmak bölüminiň müdiri Liz Braun şeýle diýdi: “Markett we Emmett etraplary hyzmatlary üpjün etmek boýunça sebitleýin tagallalaryň gowy mysallarydyr”. Onuň aýtmagyna görä, Miçiganyň beýleki jemgyýetleri hem ykdysadyýete we daşky gurşawa peýda getirýän güýçli gaýtadan işlemek we kompostlaşdyrmak maksatnamalaryny işläp düzüp bilerler.
“Bir zady gaýtadan işe girizmek, arassa materialdan başlamakdan has az täsir edýär. Eger biz Miçiganda material öndürmekde üstünlik gazanyp, Miçiganda bazara eýe bolsak, ýük daşamaga täsirimizi ep-esli azaldardyk” diýip, Braun aýtdy.
Braun hem-de O'Braýen Miçiganyň käbir kompaniýalarynyň ştat çäklerinde ýeterlik möçberde gaýtadan işlenen çig mal alyp bilmeýändigini aýtdylar. Olar bu materiallary başga ştatlardan ýa-da hatda Kanadadan satyn almaly bolýarlar.
Dandi şäherindäki TABB Packaging Solutions kompaniýasynyň üpjünçilik zynjyrynyň müdiri Karl Hatopp Miçiganyň galyndylaryndan has köp gaýtadan işlenip bilinýän materiallary almagyň, önümçiligi üçin sarp edijilerden soňky materiallary satyn almaga bil baglaýan kärhanalara hökman peýda getirjekdigini aýtdy. 20 ýyl bäri 1-nji we 2-nji plastikleri satýan Emmett okrugy, şeýle hem, Market we Ann Arbordaky gaýtadan işlenme merkezlerinden çig mal satyn almaga başlady diýip, ol aýtdy.
Hartop gaýtadan işlenip bilýän plastmassalaryň sarp edijiden soňky reçine ýa-da "granula" bölünýändigini, soňra bolsa Westlanddaky we Ogaýo we Illinoýsdaky beýleki önüm öndürijilere satylýandygyny, ol ýerde bolsa kir ýuwýan serişdäniň gaplaryny we Absopure suw çüýşelerini öndürýändigini aýtdy.
“Miçiganda (içerden) näçe köp material satyp bilsek, şonça-da gowy bolar” diýip, ol aýtdy. “Eger Miçiganda has köp zat satyn alyp bilsek, Kaliforniýa, Tehas ýa-da Winnipeg ýaly ýerlerden az zat satyn alyp bileris”.
Kompaniýa gaýtadan işlemek pudagyndan ösen beýleki Dandi kärhanalary bilen işleýär. Olaryň biri arassa tehnologiýa kompaniýasy bolup, Hartop onlarça ýyllap şol ýerde işländigini aýdýar.
“Arassa Tehnologiýa dört işgär bilen başlady we häzir biziň 150-den gowrak işgärimiz bar. Şonuň üçin, hakykatdanam, bu üstünlik hekaýasy” diýip, ol aýtdy. “Biz näçe köp gaýtadan işlesek, Miçiganda şonça-da köp iş orunlaryny döredýäris we şol iş orunlary Miçiganda galýar. Şonuň üçin, biziň üçin, gaýtadan işlemegiň artmagy gowy zat”.
Täze tamamlanan MI Sagdyn Howa Meýilnamasynyň maksatlarynyň biri 2030-njy ýyla çenli gaýtadan işlenýän galyndylary azyndan 45 göterime çenli ýokarlandyrmak we azyk galyndylaryny iki esse azaltmakdyr. Bu çäreler meýilnamanyň Miçiganyň 2050-nji ýyla çenli uglerodsyz ykdysadyýete ýetmegini talap edýän usullarynyň biridir.
Okyjylara bellik: Eger siz biziň hyzmatdaşlyk baglanyşyklarymyzyň biri arkaly bir zat satyn alsaňyz, biz komissiýa alyp bileris.
Bu saýty hasaba almak ýa-da ulanmak biziň Ulanyjy Ylalaşygymyzy, Gizlinlik Syýasatymyzy we Kukiler Beýannamasyny, şeýle hem Kaliforniýadaky Gizlinlik Hukuklaryňyzy kabul etmek diýmekdir (Ulanyjy Ylalaşygy 01.01.2021-nji ýylda täzelendi. Gizlinlik Syýasaty we Kukiler Beýannamasy 01.05.2021-nji ýylda täzelendi).
© 2022 Premium Local Media LLC. Ähli hukuklar goralandyr (biziň hakkymyzda). Bu saýtdaky materiallar “Advance Local” kompaniýasynyň öňünden ýazmaça rugsady bolmazdan köpeldilip, paýlanyp, iberilip, keşlenip ýa-da başga bir görnüşde ulanylyp bilinmez.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 6-njy iýuny